Tickets bestellen
Adres
Lange Voorhout 74
2514 EH Den Haag
T: 070-4277730
E: info@escherinhetpaleis.nl
Home

Escher vandaag

Hier haken we in op data uit het leven en werk van M.C. Escher, kriskras door de tijd maar toch actueel. Geniet het hele jaar door van achtergrondverhalen, anekdotes en weetjes over deze fascinerende kunstenaar.

Ontmoeting

Ontmoeting, van mei 1944, en Reptielen zijn de enige belangrijke werken die Escher tijdens de oorlog heeft gemaakt. Hij beschrijft Ontmoeting zo:

'Uit de grijze wanden van een achterwand ontwikkelt zich een gecompliceerd patroon van witte en zwarte mensfiguurtjes. Aangezien mensen die willen leven op z'n minst een vloer nodig hebben om op te lopen, werd er een voor hen ontworpen, met een cirkelvormig gat in het midden opdat nog zoveel mogelijk van de achterwand zichtbaar blijft. Daardoor zijn zij tevens gedwongen om in een kring te lopen en elkaar op de voorgrond te ontmoeten: een witte optimist en een zwarte pessimist die elkaar de hand reiken.'

Lees meer

Kringloop

Gedurende 1937, 1938 en 1939 raakt Escher steeds meer gefascineerd door vlakvullingen, kringlopen en transformaties. In korte tijd maakt hij Metamorphose I, Ontwikkeling I, Dag en Nacht, Kringloop, Lucht en Water I en II en Ontwikkeling II. Allemaal houtsnedes.
Kringloop, uit mei 1938, is de enige litho.

Lees meer

Patrijspoort

Nadat Escher een deel van de bootreis met de Rossini langs de Italiaanse kust alleen heeft afgelegd, voegt zijn vrouw Jetta zich op 11 mei 1936 bij hem. Ze brengen een dag door in Genua waarna ze op 13 mei doorvaren naar Savona. Omdat ze daar maar kort liggen, gaat Escher niet van boord. Hij maakt een foto van een bootje dat naast de Rossini ligt vanuit de patrijspoort van hun hut.
Hij begint ook direct aan een tekening vanuit hetzelfde standpunt, maar maakt die pas af op 21 juni. Hij zit dan inmiddels op de Paganini, een schip waarmee hij en Jetta terugkeren vanuit Spanje naar Italië. De patrijspoort van dat schip bevalt hem beter en hij verwerkt die in de tekening. Ook het bootje verandert; hij draait het en zet er een extra zeil op. Als hij de winter daarop een houtsnede maakt van hetzelfde onderwerp doet hij opnieuw een ingreep: het bootje is ineens een vrachtschip geworden.

Lees meer

Schemering, de eerste mezzotint

In 1946 is Escher zich gaan verdiepen in de mezzotint, een voor hem nieuwe techniek die hem boeit door de grote nuancering van licht naar donker die erin te bereiken is. Hij maakt een aantal werken op basis van dit procedé, dat ook wel zwarte kunst wordt genoemd.
Schemering (Rome), uit mei 1946, is de eerste. In totaal zou hij maar 8 mezzotints maken, de laatste in 1951. De techniek om de plaat te maken en te drukken is zeer moeizaam en tijdrovend, en er kunnen maar enkele goede afdrukken van gemaakt worden voordat de plaat te slecht wordt. Dat maakt dat de toch zeer geduldige en nauwkeurige Escher na een paar jaar de handdoek in de ring gooide.

Lees meer

Bevrijdingsprent 1955

Begin 1955 werkt Escher aan een opdracht voor een bevrijdingsprent voor de viering van de 10e verjaardag van de bevrijding op 5 mei van dat jaar. Hij heeft er gemengde gevoelens bij, schrijft hij in een brief aan zoon Arthur:

"t Is maar wat je een opdracht noemt, want, als ik als ik het werk aanvaard, dan moet ik dat, voor m'n fatsoen, gratis doen. De vraag voor mij is, of het hele geval me niet te veel tijd in beslag gaat zal nemen, omdat ik nu eenmaal niet snel kan werken. Er zal eventueel een enorme oplage gedrukt worden (..), ik moet dus terdege op mijn tellen passen en niet 'maar zo' een prentje in elkaar flanzen. Ik krijg een maand bedenktijd en kan er dus nog van af, maar ik vrees dat ik wel zal moeten."

Tot een massale reproductie is het uiteindelijk niet gekomen. Escher was te laat met opleveren en zijn gekozen formaat bleek niet zo geschikt, wat er op lijkt te wijzen dat hij inderdaad niet veel voor het idee had gevoeld. Het is niettemin een mooie litho geworden.

Lees meer

Catania, Sicilië

Op 27 april 1936 scheept Escher zichzelf vanuit het Italiaanse Fiume in op vrachtschip de Rossini. Eerder was hij per trein vanuit woonplaats Chateau d'Oeux naar Triest gereisd. Met de Rossini vaart hij naar Venetie, Ancona en Bari. Op 2,3 en 4 mei is hij in de Siciliaanse havenplaats Catania.
Daarna gaat het door naar Malta, Messina, Palermo, Napoli, Livorno en Genua. Daar voegt echtgenote Jetta zich bij hem waarna het paar samen doorreist naar Spanje. Op deze prent is de vissershaven van Catania te zien, een houtgravure die hij later dat jaar maakt. Escher veroorlooft zich wat artistieke vrijheid in zijn prent: in werkelijkheid is de Etna vanuit dit standpunt niet op deze manier te zien

Lees meer

Aankondiging 1926

Van 2 tot 16 mei 1926 exposeert Escher 22 houtsnedes en zo'n 40 tekeningen in de zalen van de vereniging van Romeinse graveurs, in het Palazetto Venezia in Rome. Hij maakt er dit affiche voor.
De tentoonstelling trekt veel aandacht; de besprekingen zijn over het algemeen positief. Ook in Nederland verschijnen recensies, in de NRC en in De Tijd. Die in de NRC is van de hand van Dr H.M.R. Leopold, een Nederlandse archeoloog die is verbonden aan het Nederlands Historisch Instituut in Rome. Met hem, en ook met directeur van dat instituut, Dr G.J. Hoogewerff, krijgt Escher een uitstekende relatie. Van de prenten op de tentoonstelling krijgt De tweede schepping (Scheiding der wateren) de meeste lof toegezwaaid. Escher zal er dan ook nog veel van verkopen.

Lees meer

Escher in Patti

Op 27 april 1932 was Escher in het Siciliaanse Patti, samen met reisgenoot Giuseppe Haas-Triverio. De 22e vertrokken ze uit Rome waarna ze via Napoli naar Palermo reisden. In vier weken maakten ze een intensieve rondreis over het eiland om uiteindelijk op 20 mei weer terug te keren naar de Italiaanse hoofdstad.
Vol indrukken, met een map vol tekeningen en een serie foto's. De tekeningen en de foto's zou Escher in de maanden daarna gebruiken als uitgangspunt voor een aantal nieuwe werken. De foto in Patti, andere foto's, een aantal tekeningen en diverse houtsnedes en litho's waren te zien in onze tentoonstelling Escher, close up.

Lees meer

Gemummificeerde priesters in Gangi

Op 22 april 1932 vertrekt Maurits Escher naar Italië, samen met zijn vriend en schilder Giuseppe Haas-Triverio. Hun eerste doel: Sicilië. Op het plein voor de kerk in Gangi vragen een paar straatjongens of ze soms dode priesters willen zien. Een grote sleutel komt te voorschijn en omringd door een joelende jongensbende dalen Maurits en Giuseppe de trappen af van de crypte. Bijna alle wanden zijn voorzien van lange rijen nissen, waarin zich de mummies bevinden. Escher maakt een serie foto's en direct bij thuiskomst zet hij zijn indrukken om in deze litho.

Lees meer

Zon en Maan

Vogels keren regelmatig terug in het werk van Escher, meestal in een van zijn vele vlakverdelingen. Zo ook in Zon en Maan, een houtsnede uit april 1948. Toch is er iets bijzonders aan deze.
Om de vlakverdeling optimaal te krijgen, zijn de vogels, vissen, reptielen en andere vormen vaak hetzelfde. Maar de veertien witte en veertien blauwe vogels in deze prent zijn allemaal anders. Net als in de beroemde houtsnede Dag en Nacht zijn in Zon en Maan twee werelden geïntegreerd. Maar waar ze in de eerste naast elkaar bestaan (dag links en nacht rechts), liggen ze hier over elkaar heen. De witte vogels liggen in het vlak van de rood-gele zon waardoor de blauwe er juist uitspringen. De blauwe vogels staan in het vlak van de maan met sterren, planeten en een komeet. Op hun beurt worden de witte er nu uitgelicht.

Lees meer

Meer Escher vandaag

Viervlak-planetoïde

Rond 1946 raakte Escher gefascineerd door strakke meetkundige ruimtefiguren. Hij was geboeid door de regelmaat en de noodzakelijkheid van deze vormen, die voor de mens geheimzinnig zijn en niet helemaal te doorgronden. Hij werd daarin gestimuleerd door zijn broer, de geoloog prof. dr. Berend George Escher, die hem een exemplaar…...
Lees meer

Jonge lijster

Het werk van Escher staat onder andere bekend om zijn optische illusies en zijn spel met perspectief. Dagelijkse onderwerpen kon Escher ongewoon maken door het standpunt of de uitsnede die hij koos. Fotografie was daarvoor de ideale voedingsbodem, dat begon al toen Escher 15 jaar was....
Lees meer

San Gimignano 1923

In 1922 maakt Escher eerst een reis naar Italië en in de herfst gaat hij per vrachtboot naar Spanje. Maar nog is zijn reishonger niet gestild. In november reist hij opnieuw naar Italië. Eerst naar Genua en Pisa en op 15 november is hij weer in Siena. Hij is verrukt…...
Lees meer