Tickets bestellen
Adres
Lange Voorhout 74
2514 EH Den Haag
T: 070-4277730
E: info@escherinhetpaleis.nl
Terug

Experimenten met vogels en vissen

Hoewel hij al vroeg in zijn carrière gefascineerd was door het principe van de regelmatige vlakverdeling dook Escher er in 1936 pas echt met volle kracht in. Toen begon een periode waarin hij talloze experimenten uitvoerde met manieren waarop een vlak gevuld kon worden met patronen van geometrische vormen. Dat deed hij in de vorm van tekeningen die hij maakte in schriften zodat hij grip kreeg op het onderzoeksproces.

In dat proces, en daar zit de grote kracht van M.C. Escher, wist hij die geometrische vormen om te zetten in herkenbare figuren. Aanvankelijk nog heel grof maar naarmate hij er meer bedreven in raakte werden de vissen, vogels, hagedissen, kevers, vlinders, paarden en andere dieren en vormen steeds verfijnder. De tekeningen waren een vorm van onderzoek maar hij haalde er ook ideeën uit voor nieuw werk of voor commerciële opdrachten. Ze hebben geen titels, alleen een nummer. In november 1950 maakte hij deze tekening, nummer 80. Het is een combinatie van nummers 73 en 74 waarin hij laat zien dat dezelfde vorm zowel een vogel als een vis kan zijn. De tekening vormt de basis voor zijn litho Predestinatie.

Volgens de grote kenner van Eschers vlakvullingen, Professor Dr. Doris Schattschneider, is de ontdekking van de 17 systemen van Pólya, samen met een definitie van de Duitse Hoogleraar F. Haag uit 1923, bepalend voor de ontwikkeling van de vlakvulling in het werk van M.C. Escher. Lees meer over deze connectie in het verhaal Ruiter van oud-conservator Micky Piller.

Eschers tekening van de 'Oer'-vormen van regelmatige vlakverdeling
En zijn voorbeelden van de drie hoofdkenmerken waarmee een vlakvulling te maken is: verschuiving, assen (draaing om de as) en glijspiegeling

Een ander voorbeeld uit de schetsboeken van Escher. Dit is nummer 22, met vissen en vogels.
Nummer 25, waarin zijn latere litho Reptielen al te zien is.

En nummer 18, waarvan de vogels terug zouden keren in zijn fameuze Dag en Nacht
M.C. Escher, Dag en Nacht, houtsnede, februari 1938

Nummer 14, een regelmatige vlakverdeling met hagedissen, die terugkeert in zijn houtsnede Ontwikkeling I
M.C. Escher, Ontwikkeling I, houtsnede, november 1937

Meer Escher vandaag