Van lijstje tot kader

Het werk van Escher staat onder andere bekend om zijn optische illusies en zijn spel met perspectief. Dagelijkse onderwerpen kon Escher ongewoon maken door het standpunt of de uitsnede die hij koos. Fotografie was daarvoor de ideale voedingsbodem, dat begon al toen Escher 15 jaar was.

Vorige maand liet ik zien hoe fotografie een rol speelde in Eschers weergave van landschappen, deze maand bekijken we de invloed vanuit een heel andere hoek. Letterlijk.

Die blik..

Schetsen, houtsnijden en lithograferen kosten tijd, planning en overweging. Fotografie is veel vlugger, een fractie van een seconde. Dat maakt de fotografie tot het ideale speelveld. Het is frivoler en sneller, het medium voor het experiment. Escher experimenteerde in zijn jongere jaren dan ook graag met fotografie. Probeersels met contrasten tussen licht en donker, groot en klein, perspectief, Escher schoot ze allemaal.

Die probeersels vormden de voedingsbodem voor Eschers blik als kunstenaar. De blik die hem groot zou maken. Die blik, die uitsnede waarmee hij het alledaagse tot kunst verhief.

Deze neiging had Escher al vroeg, Hoe vroeg is heel duidelijk te zien in de tentoonstelling Escher, close up. In zijn eerste album uit 1913, samengesteld uit foto’s onder andere gemaakt op een vakantie in Frankrijk, zie je al de neiging bij de 15-jarige Escher om rare uitsneden te maken. Het zaadje is geplant.

Lijstje om de lijster

In Eschers tweede fotoalbum, met foto’s gemaakt tussen 1915 en 1918, vond ik iets heel bijzonders. Op de foto van een lijster had Escher een heel klein lijstje aangebracht in potloodstrepen. De vluchtige natuur van de vogel, gegrepen in een foto, omlijst in grafiet. De foto blijkt de basis van de houtsnede Jonge lijster uit 1917. Uit diezelfde tijd vond ik vervolgens de foto van een jongetje, ook daar had Escher een kadertje op aangebracht en ook daarin herkende ik een vroege prent Kinderkop van Escher. En toen? Toen was het hek van de dam. Het idee van deze tentoonstelling was geboren.

Nee lieverd, ga jij maar even iets voor jezelf doen

Neem een bekend werk zoals Marseille. Wanneer Escher de romantische havenstad aan de Cote d’Azur bezoekt in 1936 met zijn vrouw, maakt hij geen schetsen van zijn geliefde bij kaarslicht. Geen vlugge krassen van schalkse blikken in krappe hotelkamers. Geen idyllische scenes aan de vloedlijn. Niet bepaald. Er kwam één werk voort uit zijn bezoek aan de havenstad: het gezicht op de Notre Dame de la Gare door de strakke lijnen van de Pont Transbordeur. De stad Marseille verleidde hem vooral tot het maken van een ongewoon portret, vanuit een ongewone hoek.

Inspiratie achter de lens

Contouren, afsnijdingen, sterke contrasten; de prent Marseille geeft bijna een fotografische beeld van de stad. En dat is niet gek, want Escher maakte ook foto’s vanuit dit perspectief. De beelden vertonen grote overeenkomst met de prent die hij uiteindelijk maakte. De prent maakte hij van de tekening; de inspiratie voor de uitsnede deed hij op achter de lens.

Meer zien? Kom naar Escher, close up! Nog tot 14 mei.

Facebook

Twitter

Instagram

Follow Me on Instagram
  • Escher in het Paleis. Kijk, ontdek & leer! Watch, discover & learn!

    escherinpaleis: "Escher in het Paleis. 
Kijk, ontdek & leer!
Watch, discover & learn!"
    33
    2
  • Escher in het Paleis wenst iedereen een Geweldig 2017!

    escherinpaleis: "Escher in het Paleis wenst iedereen een Geweldig 2017!"
    88
    2
  • De lichtjes zijn aan! Dank aan de Ambassade van Zweden en de Vereniging Buurtschap Centrum 2005. Wij zijn klaar voor Kerst. The lights are lit! Thanks to the Swedish Embassy and Vereniging Buurtschap Centrum 2005. We are ready for Christmas

    escherinpaleis: "De lichtjes zijn aan! Dank aan de Ambassade van Zweden en de Vereniging Buurtschap Centrum 2005. Wij zijn klaar voor Kerst.

The lights are lit! Thanks to the Swedish Embassy and Vereniging Buurtschap Centrum 2005. We are ready for Christmas"
    56
    2
  • Ontbijten in de voormalige keuken van Koningin-moeder Emma? Corina van High Tea vriendinnen deed het en schreef er een leuke blogpost over: http://buff.ly/2ggc0eM Wil je dit ook eens meemaken? Reserveer dan nu voor de speciale Kersteditie op zondag 18 december! http://buff.ly/2ggdvd0

    escherinpaleis: "Ontbijten in de voormalige keuken van Koningin-moeder Emma? Corina van High Tea vriendinnen deed het en schreef er een leuke blogpost over: http://buff.ly/2ggc0eM
Wil je dit ook eens meemaken? Reserveer dan nu voor de speciale Kersteditie op zondag 18 december!
http://buff.ly/2ggdvd0"
    19
    0
  • Repost @kychletters @kychmeetsworld "One of my favourite artists. Didn't know there was an Escher museum in The Hague, so I was pleasantly surprised! #Escher #TheHague #stayandwander #wanderfolk " #repost #repostmonday #regram #regrammonday

    escherinpaleis: "Repost @kychletters @kychmeetsworld "One of my favourite artists. Didn't know there was an Escher museum in The Hague, so I was pleasantly surprised! #Escher #TheHague #stayandwander #wanderfolk " #repost #repostmonday #regram #regrammonday"
    55
    2
  • Repost @thehague_070 "#theworldneedsmorespiralstaircases #escherinhetpaleis #thehague_070 💚💛 #tv_spiralstaircases #tv_community #spiral #stairs #denhaag #thehague #ig_discover_holland " #repost #repostmonday #regram #regrammonday

    escherinpaleis: "Repost @thehague_070 "#theworldneedsmorespiralstaircases #escherinhetpaleis #thehague_070 💚💛 #tv_spiralstaircases #tv_community #spiral #stairs #denhaag #thehague #ig_discover_holland " #repost #repostmonday #regram #regrammonday"
    53
    2
  • Het volgende ontbijt vindt plaats op 18 december, mis het niet!! Repost @museumcatering Koninklijk ontbijten in @escherinpaleis ! Afgelopen zondag hebben de eerste gasten genoten van een uitgebreid ontbijt met croissants, vers gebakken broodjes, zoetigheden, sappen, koffies en nog veel meer! #nomnom! . . . Wist je dat? De volgende editie een kerstontbijt wordt geserveerd? Reserveer nu alvast je tafel via 070-4277730 of reservering@escherinhetpaleis.nl

    escherinpaleis: "Het volgende ontbijt vindt plaats op 18 december, mis het niet!! Repost @museumcatering Koninklijk ontbijten in @escherinpaleis ! Afgelopen zondag hebben de eerste gasten genoten van een uitgebreid ontbijt met croissants, vers gebakken broodjes, zoetigheden, sappen, koffies en nog veel meer! #nomnom! .
.
.
Wist je dat? De volgende editie een kerstontbijt wordt geserveerd? Reserveer nu alvast je tafel via 070-4277730 of reservering@escherinhetpaleis.nl"
    24
    1
  • Leuke, grappige en mooie Escher Selfies van bezoekers! Deel ook jouw #Escherselfie | Great Escher Selfies from Visitors! Share your own #EscherSelfie #escher #visitor #eschermuseum #escherinhetpaleis #bezoekersfotos #museum #handmetbol #zelfportret #selfportrait #handwithglobe

    escherinpaleis: "Leuke, grappige en mooie Escher Selfies van bezoekers! Deel ook jouw #Escherselfie | Great Escher Selfies from Visitors! Share your own #EscherSelfie #escher #visitor #eschermuseum #escherinhetpaleis #bezoekersfotos #museum #handmetbol #zelfportret #selfportrait #handwithglobe"
    29
    1
  • Repost @masknt "#EscherSelfie #HagueLife " #prisma #repost #repostmonday #regram #regrammonday #handwithglobe #handmetbol #escher

    escherinpaleis: "Repost @masknt "#EscherSelfie #HagueLife " #prisma #repost #repostmonday #regram #regrammonday #handwithglobe #handmetbol #escher"
    25
    1
  • Escher maakte de Scholastica prenten ter illustiratie van het boek “De Vreeselijke avonturen van Scholastica”, over de heks van Oudewater, geschreven door Jan Walch. Escher created the Scholastica prints to illustrate the book 'The Terrible Adventures of Scholastica', about the witch of Oudewater, written by Jan Walch. #halloween #scholastica #oudewater #heksen #witches #escher #mcescher #janwalch #devreeselijkeavonturenvanscholastica

    escherinpaleis: "Escher maakte de Scholastica prenten ter illustiratie van het boek “De Vreeselijke avonturen van Scholastica”, over de heks van Oudewater, geschreven door Jan Walch.

Escher created the Scholastica prints to illustrate the book 'The Terrible Adventures of Scholastica', about the witch of Oudewater, written by Jan Walch. 
#halloween #scholastica #oudewater #heksen #witches #escher #mcescher #janwalch #devreeselijkeavonturenvanscholastica"
    13
    0